sunflower_institute960x370-4

Shan Li in Shaolin, Deel 6 – De klankschaal

TIP: klik onderaan het artikel op ‘play’ in de muziekbalk om het gehoor te strelen terwijl je het artikel leest…
Hoe zou het zijn om als westerling twaalf jaar door te brengen in het legendarische
Shaolin-klooster? Alleen de 28-jarige Christopher S. (Shan Li) uit
Leipzig weet het. Hij deelt zijn verhaal op Bodhitv! Deel 6…

Ik weet nog goed hoe Hengyuan de Tibetaanse klankschaal van Yanlin ontdekte. Op een van onze bijeenkomsten haalde Yanlin de klankschaal te voorschijn uit een afgesloten kast die Hengyuan tot dan toe ontgaan was.

Lenen?
Yanlin liet de schaal klinken en vertelde Hengyuan dat de klank ook een genezende werking had. Voor Hengyuan was dat een geweldige en hoogst interessante nieuwe ontdekking. Toen hij er eenmaal geluid mee kon maken, probeerde hij uit te vinden hoe hij de schaal zo lang mogelijk en zo hard mogelijk kon laten doorklinken.
Hij deed erg zijn best, maar hij kreeg er geen gevoel voor. Toch leek hij er op slag verslingerd aan te zijn geraakt, en ik kon aan zijn gezicht zien dat hij hem die avond mee wilde nemen naar zijn kamer. Ten slotte vroeg hij aan Yanlin: “Waar heb je hem gekocht en hoe duur was hij? Zou ik hem niet gewoon mogen lenen?”
Yanlin had een brede grijns op zijn gezicht. We wisten allebei dat er veel dingen waren die Hengyuan binnen een extreem kort en zelf-opgelegd tijdsbestek voor elkaar wilde krijgen, en we beseften maar al te goed dat het uitgesloten is dat je hierin zomaar meesterschap bereikt of hoog aanzien verwerft door deze kunst in een paar dagen onder de knie te krijgen, en bovendien verloor hij zijn interesse ook altijd weer snel.
“Hengyuan, als jij voorbestemd bent om deze kunst meester te worden, dan zul je zeker je eigen, persoonlijke klankschaal vinden”, antwoordde Yanlin. Hij legde veel nadruk op het woord ‘persoonlijk’, wat suggereerde dat deze schaal voorlopig niet van eigenaar zou wisselen. “Ik weet ook nog niet zeker of ik hem aan jou wil uitlenen.”
Yanlin voelde er weinig voor om hem de klankschaal uit te lenen, want dat zou betekenen dat die het terrein van het medisch instituut zou verlaten en ergens diep in het klooster zou verdwijnen. En in Shaolin weet iedereen dat wat je uitleent, vaak ook weer aan iemand anders wordt uitgeleend, met als gevolg dat je het voorwerp meestal nooit meer terugziet.

Shaaan Liiii!!!
“Vanavond”, zei Yanlin tegen Hengyuan, “leg je hem precies op deze plek weer terug.” Hij wees naar hetzelfde bureau waar Hengyuan mensen had bestookt met zijn nep-zonnebloemzaad. “Ik zal er een nachtje over slapen en dan laat ik je morgen weten of ik hem aan je wil uitlenen of niet.”
Hengyuan komt altijd tussen acht en negen uur de poort opendoen die leidt tot het kantoor, dat tevens als receptie dienst doet, en zo ook die ochtend. Ik zat te mediteren in mijn kamer en ik kon mijn lachen niet inhouden toen ik het getingel en gedreun van de klankschaal uit het bureau hoorde komen. Ik wist heel goed dat het niet lang zou duren voordat hij bij mij langs zou gaan, dus ik keerde langzaam terug uit mijn meditatieve staat. Mijn kamer ligt achter een andere kamer en heeft geen echte deur maar slechts een gordijn, wat helaas betekent dat mensen me vaak pal voor mijn bed gaan zitten aanstaren, in afwachting van het moment dat ik wakker word, waarna ze met me in gesprek gaan zodra ik één keer met mijn ogen heb geknipperd.
Het is helemaal vervelend als de jongere of nieuwere monniken gewoon luidkeels mijn naam schreeuwen om erachter te komen of ik al dan niet in mijn kamer ben. Als ingewijde van de Mizong, de esoterische school van het boeddhisme, valt het niet mee om snel uit je meditatie te komen, want daarbij werk je met een heel sterke energie, en als die plotseling je hoofd instroomt rushing kan dat erg onplezierig zijn. Daarom is het heel belangrijk om je meditatie langzaam en op een ontspannen manier af te sluiten, anders kan het uren of nog langer kosten om de schade te herstellen.

Zachtjes…
Hengyuan kwam vanachter het gordijn te voorschijn. Ik zat nog met gekruiste benen op mijn bed, maar met mijn ogen open.
Dus hij vroeg: “U staat toch niet op het punt om te gaan mediteren?”
“Dat geeft niet,” antwoordde ik. Hij ging onmiddellijk verder met zijn experimenten op de klankschaal. Maar aangezien hij daarmee een zeer storend geluid ten gehore bracht, legde ik hem uit dat Tibetaanse klankschalen bespeeld worden door met de houten klopper zachtjes langs de “Je wilt een aangenaam geluid
voortbrengen dat langzaam aanzwelt en dan weer wegsterft. Als je het
goed doet, zal het jou en anderen helpen om te ontspannen en ze een
gevoel van vreugde geven”
de zijkant of over de rand te strijken, waardoor de schaal uit zichzelf een klank voortbrengt. Op die manier begint die klank zijn eigen boventonen te genereren. Dit was volkomen nieuw voor Hengyuan.
Ik moet tot zijn verdediging aanvoeren dat hij was geboren in een boerengezin in Yanshi. Het onderwijs in die contreien laat zeer te wensen over. Veel boeren kunnen niet eens lezen, laat staan schrijven. Daar kwam nog bij dat toen ik naar Shaolin kwam, de enige televisie in de wijde omgeving uit een klein zwartwittoestel bestond, waarbij de mensen erom vochten om op de eerste rij te mogen zitten.
“Kijk Hengyuan, de schaal zelf is maar een ding. Beschouw de klank van de schaal als een stuk gereedschap. Je wilt een aangenaam geluid voortbrengen dat langzaam aanzwelt en dan weer wegsterft. Als je het goed doet, zal het jou en anderen helpen om te ontspannen en ze een gevoel van vreugde geven.”

Wuwei
Experimenten hebben aangetoond dat mensen met stress die naar het geluid van Tibetaanse klankschalen luisteren, zich afstemmen op theta-hersengolven, een staat van bewustzijn waarin je de dingen heel rustig doet zonder erover te hoeven nadenken. Ik kende het woord voor ‘theta-hersengolven’ natuurlijk niet, dus in plaats daarvan gebruikte ik een oude Chinese term, ‘wuwei’. De snelste manier om ‘wuwei’ te beschrijven is als volgt: “Je gooit iets in de richting van een prullenbak die je niet kunt zien vanaf het punt waar je staat, en toch belandt het op de juiste plek.” Dat is om zo te zeggen ‘Wuwei voor ingewijden’, en als je het goed doet, zal het geluid van de klankschaal bij de toehoorders een staat oproepen waarin het waarschijnlijker wordt dat dit gebeurt.
Zoals u inmiddels wel weet, ben ik geen wetenschapper, maar als je een lange reis maakt en geen haast hebt om je bestemming te bereiken, dan heb je ook een goede kans om in die theta-staat te komen. En dat maakt het weer waarschijnlijker om grote ingevingen of heel heldere gedachten te krijgen. De theta-staat ligt tussen waken en slapen in, een staat die je ook via gewone meditatie bereikt en die uitstekend geschikt is om bij te komen van stress of dagdromerij.
Maar aangezien dit een opgave was die veel te veel menselijk geduld bleek te vergen, werd mijn poging om Hengyuang uit te leggen hoe je de schaal bespeelt en waar hij voor dient, simpelweg genegeerd. Het enige dat Hengyuan echt interesseerde, was hoe hij er een zo krachtig mogelijk geluid uit kon krijgen.

Huilen, janken en gekletter
En toen deed ik iets wat ik beter niet had kunnen doen. Aangezien hij en de klankschaal nu toch onafscheidelijk leken, leerde ik hem reciteren terwijl hij de schaal bespeelde. Zijn worsteling om de klankschaal goed te laten klinken hield hem een hele poos in zijn greep. De daaropvolgende dagen hoorden we steeds hoe Hengyuan probeerde om er tonen aan te ontlokken. Helaas bracht hij hem nogal vaak aan het huilen en janken, met een onaangenaam gekletter van de klopper op de schaal.
‘Weng ma ni ba mi hong’Ik had Hengyuan de mantra ‘Om mani padme hum’ geleerd, oftewel, zoals het in geromaniseerd Mandarijn gespeld zou worden, ‘Weng ma ni ba mi hong’, de mantra van Avalokiteshvara, de Kwan-Yin Bodhisattva. Ik had hem ook een paar manieren geleerd om die efficiënt in praktijk te brengen, maar de klankschaal laten krijsen terwijl hij de Avalokiteshvara-mantra over de binnenplaats schreeuwde, hoorde daar niet bij.
Uiteindelijk werd ik berispt omdat ik Hengyuan in een volslagen verkeerde richting had gestuurd, en moest ik ook nog het gejank en gepiep van de klankschaal verdragen, begeleid door Hengyuan die vol vuur ‘Om mani padme hum’ over de binnenplaats schalde, waarop de anderen luidkeels ‘Hengyuan’ kreunden en dat lieten volgen door: “Dat komt allemaal door Shanli!” Hengyuan was gedurende een aantal dagen hét onderwerp van gesprek, en Yanlin schepte er groot genoegen in om erop te wijzen dat dit allemaal mijn schuld was.

Amitofo

Lees ook deel 5…
Of bekijk Shan Li’s website.

En hier wat leuke links over Tibetaanse klankschalen:
www.youtube.com of
www.youtube.com
bodhisattva.com/singing_bowl_history

Om dit audio-bestand te kunnen beluisteren heeft u de flash player en JavaScript ondersteuning nodig.