razorblade

Duurzaamheid: Column Sophie van der Stap

Sophie studeerde Politicologie aan de UvA totdat ze ziek werd. Deze ervaring veranderde haar leven en ze schreef er een boek over: Het meisje met de negen pruiken. Ze heeft inmiddels ook een tweede boek uitgebracht: Een blauwe vlinder zegt gedag.

Scheermesjes

De behoefte om er een duurzamere levensstijl op na te houden komt bij mij op de meest uiteenlopende momenten naar boven. Meestal als het erg voor de hand ligt, er weinig ongemak aan te pas komt of iemand vol principes naast mij in de keuken de uischillen keurig van het papier staat af te schrapen om de instructies van ‘gescheiden afval’ op te volgen. Maar andere keren komt mijn drang op uiterst onhandige momenten naar boven. Neem nou laatst bij de Monoprix. Ik was op zoek naar nieuwe scheermesjes (na vier keer laseren moest er van mijn accountant weer geëconomiseerd worden en laat vier keer nou net niet voldoende zijn om van de lange rijen in de Monoprix – de Fransen nemen zelfs voor hun toiletartikelen alle tijd om de ingrediënten op kwaliteit te toetsen – verlost te worden).

Daar, eindelijk bijna aan de beurt, werd ik overvallen door een herinnering aan een filmpje dat ik laatst op internet gezien heb. Zo een die je via email doorgestuurd wordt en je echt MOET zien. The story of stuff heette dit filmpje. Nou het eerste wat ik daarover zou willen zeggen, is dat je dit filmpje inderdaad MOET zien als hij je mailbox nog niet ingesijpeld is. In dezelfde geest als Al Gore, Bono en Marianne Thiemen vat een Amerikaanse, met – het moet gezegd – een verrassend prettige stem, in vijftien minuten de keerzijde van het kapitalisme en vooral ons massale consumeergedrag samen tot een dieptreurige boodschap. Het meest treurige van het verhaal was nog niet eens al het natuurschoon dat we met zijn allen ‘opvreten’ maar onze eigen psyche die kennelijk zo geprogrammeerd is dat we onszelf tot werkslaven kunnen promoveren om vervolgens in de paar uren die we voor onszelf hebben ons geluk in een shoppingmall te gaan proeven.

Nou zou ik natuurlijk heel graag zeggen dat ik geen slachtoffer van deze treurige banaliteit ben. Dat ik nooit door de agressieve uitwerking van de zes simpele letters “SOLDES” gelokt wordt om de Lafayette, de Printemps of een van die vele veel te mooie en veel te dure boetieks van Parijs in te lopen om met een tasje vol nieuwe minuscule stoflapjes thuis te komen.

‘Eigenlijk maak ik me tussen opstaan en weer naar bed gaan meerdere
keren per dag schuldig aan een overbodig consumeergedrag, en moet ik
helaas toegeven dat er met de jaren meer behoeftes dan principes in
mijn lijf zijn geslopen’
Ook in de keuken doe ik hard mee met het opvreten van het wereldschoon. Eigenlijk maak ik me tussen opstaan en weer naar bed gaan meerdere keren per dag schuldig aan een overbodig consumeergedrag, en moet ik helaas toegeven dat er met de jaren meer behoeftes dan principes in mijn lijf zijn geslopen. Goed, ik ben geen werkpaard dat zijn geluk binnen de muren van een winstgevend bedrijf zoekt, maar dat komt eerlijk gezegd slechts door een kapitalistisch gelukje waar ik nog steeds de vruchten van pluk. In ieder geval niet omdat ik al begrijp dat het niet hebben van geld misschien wel veel meer vrijheid waarborgt dan het altijd hebben van geld.
Deze test ga ik binnenkort trouwens aan levende lijve ondervinden. Als reizende schrijfster is niet alleen het bed waar ik in wakker word vrij onbepaald, maar tegenwoordig ook mijn bankrekening. Wat wil zeggen dat ik geen idee heb of ik in het voorjaar nog duurzame kippen van 23 euro per stuk kan kopen. (Een Bresse kip gaat hier op de Rue de Bretagne voor 35 euro over de toonbank).

Om een of andere gekke reden geeft dit vooruitzicht me sinds enkele weken meer rust dan onrust. Ik heb me maar aan de onzekerheid overgegeven. Overgave en loslaten heet dat. Ergens vind ik het zelfs lekker, te weten dat ik straks misschien mijn little black book van vrienden die lekker kunnen koken en ook nog over logeerkamers beschikken, moet openslaan. En opeens wist ik het, toen ik daar als gevangene van de maatschappij in de rij van de Monoprix stond. Onze maatschappij is er eentje die door onze angst, onze onzekerheden bij elkaar gehouden wordt. Kan ik morgen wel eten? Kan ik morgen wel slapen in een warm bed? Kan ik morgen wel mijn benen glad scheren voor als die leuke Fransman aanbelt? En weet je, ze zal nooit veranderen als wij niet durven te vertrouwen op de dingen zoals ze komen.

Ik liet mijn scheermesjes los en stapte uit de rij.
En ik voelde me nog nooit zo vrij. 
Waar zal ik morgen slapen? Wat zal ik morgen eten? Wie zal mijn benen morgen strelen? Ik wist niet dat met een beetje vertrouwen in de dingen zoals ze komen, onzekerheden zo duurzaam kunnen zijn.

www.sophievanderstap.nl