digibuddha-groot2

Uit Vorm en Leegte: Twangha voor tweeps


Door Diana Vernooij (
www.dianavernooij.nl), redactrice
van Vorm&Leegte.

Boeddha op het internet

Ervaren
beoefenaars uit verschillende tradities laten hun licht schijnen op online
netwerken.

Met elke nieuwe uitgave van Vorm&Leegte plaatst Bodhitv een
artikel uit dit
kwartaalblad. Deze keer over Twitteren,
digitale sociale netwerken en chatten. Kan dit iets betekenen voor de
ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland? Kan aandachtig leven samengaan
met chatten en twitteren?

Twitter moet je zien
als een kroeg’, zegt Petra Hubbeling, die voor haar bedrijf Boeddhisness
zeer
actief is op het internet en vooral op de sociale netwerken ervan. Het internet
is haar belangrijkste communicatiekanaal en netwerken als Twitter zijn haar niet
onbekend. ‘Je komt binnen en gaat weg als het jou uitkomt. Je praat met deze en
gene. Je kunt niet elk gesprek dat in de kroeg gehouden wordt volgen. Je moet
vertrouwen wekken en je moet laten zien wie er achter het account zit.
Vriendschappen en zakenrelaties zijn alleen maar succesvol als ze gebaseerd
zijn op vertrouwen en het is met Twitter niet anders. Iemand die
niets van zichzelf laat zien, niets komt brengen en alleen maar komt halen is
er snel uitgekeken. Zo iemand krijgt weinig reacties.’

Voor haar bedrijf neemt Hubbeling als
uitgangspunt dat meer mensen niet naar haar website komen dan wel. ‘Het is dus
voor mij belangrijker daar te zijn waar mijn doelgroep is. Een van de
belangrijkste instrumenten die ik daarvoor gebruik is Twitter. Via mijn
accounts twitter ik over het boeddhisme. Op mijn eigen account twitter ik ook
over mijn privé-leven. Dit wil inderdaad zeggen dat ik mijn volgers meld als ik
naar bed ga. Heeft dat toegevoegde waarde? Ik denk het niet, maar het geeft
mijn account wel het menselijke gezicht dat je, om succesvol met twitter om te
gaan, moet hebben.’

‘We
bouwen collectieve kennis op. De internetgebruiker is niet alleen een
consument
geworden maar vooral een producent’
Collectieve kennis
‘In de afgelopen eeuw heeft er een
aardverschuiving plaatsgevonden in de verspreiding van de dharma (de
boeddhistische leer, red.)’, zegt Guan Her Ng. Het begon allemaal met
mondelinge verspreiding van de leer nadat de Boeddha gestorven was. Daarna
werden rollen en boeken, beeldhouwwerken, gebouwen en schilderstukken de
dragers van de dharma. En sinds een eeuw ook radio, televisie en films.
Inmiddels heeft het gebruik van de nieuwe media op het internet al het andere
van de plaats gestoten. Het boeddhisme wordt niet langer gedragen door fysieke
objecten in onze werkelijke wereld, maar vooral door nullen en enen waarmee
computers rekenen. Ng: ‘Het internet begon met pure informatie. Inmiddels
draait alles om sociale media. Facebook, Twitter en Hyves zijn hier
directe voorbeelden van. Je kunt gratis in contact zijn met iemand aan de
andere kant van de wereld.’ Hij ziet dat we door sociale media op een
interactieve manier met het boeddhisme kunnen omgaan. ‘We bouwen collectieve
kennis op. De gebruiker is niet alleen een consument geworden maar vooral een
producent. Zo is globalisatie doorgedrongen in het boeddhisme.’

Dat kan handig zijn, merkte Hubbeling.
‘Boeddhisme en business is in Amerika al veel langer een begrip, dus veel van
mijn informatie haal ik via de sociale netwerken bij internationale groepen
over boeddhisme.’ En vindt ze een keer geen antwoord, dan stelt ze haar vraag
op Twitter. ‘Ik krijg ook meestal antwoord.’ Ze vertelt over een
verzoek over componisten of tekstschrijvers van boeddhistische kinderliedjes
die binnenkwam bij de Boeddhistische Unie Nederland (BUN), waar ze
bestuurslid is. ‘We hebben de vraag op de BUN-site uitgezet en kregen geen
enkele reactie. Ik heb de vraag toen uitgezet in mijn twitternetwerk en binnen
een uur had ik vier bruikbare reacties. Daar kan niets tegen op.’ Het nadeel is
dat als je binnen het uur geen respons hebt, je die ook niet meer hoeft te
verwachten. En het is noodzakelijk dat je een groot netwerk hebt wil je
reacties krijgen op je vragen. ‘Maar dat is in het gewone leven ook zo.’

Roedel jonge honden
‘Pak je mobieltje en twitter’ is voor Marloes
Lasker

het equivalent geworden van de beroemde zen-uitspraak ‘Hak hout en draag
water’. Internet speelt in Laskers leven een belangrijke rol: ‘Internet en zijn
snelheid zijn niet tegenstrijdig met de intentie aandachtig te zijn en
zorgvuldig te leven. Aandachtig zijn dient binnen in mij te gebeuren. Ik moet
dat zelf doen. Ik kan, als ik dat wil, aandachtig internetten, mailen, sms’en
of twitteren. Natuurlijk is het makkelijker voor mij aandachtig te zijn als ik
een prachtige bloem aanschouw, die zich stil en in volle glorie openbaart. Maar
het dagelijkse leven lijkt meer, net als internet, op een roedel jonge honden
die de kamer komt binnenstuiven dan op een stille bloem. Het is chaotisch en
oncontroleerbaar. Waar moet ik beginnen?! En dat is precies de plek waar mijn beoefening
plaatsvindt: in mijn dagelijkse leven. Waar anders?’ Dat betekent niet dat
Lasker alle internetmedia gebruikt: ‘Door aandachtig te zijn merk ik bij mezelf
op wat iets met mij doet. Zo ben ik onlangs, na het een korte tijd
uitgeprobeerd te hebben, gestopt met twitteren. Het had een hypnotiserende
uitwerking op me. Op elk onbewaakt ogenblik pakte ik mijn iPhone en nam ik de
laatste boodschappen van mijn contacten door. Ik werd tureluurs door de grote
hoeveelheid informatie die telkens langskwam.’

‘Ik kan, als ik dat wil,
aandachtig internetten, mailen, sms’en of twitteren’
Vanwege hun intensieve internetgebruik
krijgen Hubbeling en Lasker regelmatig de vraag of dit wel samengaat met
boeddhisme. De beeldvorming van boeddhisme en internet lijken niet te stroken.
Rust versus hectiek, duurzaam versus vluchtig, focus versus verspreide
aandacht. Internet wordt door veel mensen gezien als een erg onrustig medium.
Lasker vindt niet dat iedere boeddhist zou moeten stoppen met twitteren.
Misschien pakt zij het zelf ooit ook weer op. ‘Zolang je maar beseft dat
twitter, je mobieltje, internet, zoals alles, een bron van gehechtheid kan
zijn.’

The big sit
Lasker ziet in internet een prachtige
mogelijkheid voor gezamenlijke meditatiebeoefening. Ze denkt vooral aan de
mensen die vanwege fysieke, logistieke, financiële of andere redenen niet in
staat zijn om (regelmatig) een meditatieruimte te bezoeken en toch graag wat
meer leiding of steun bij het zitten zouden willen krijgen. ‘Ik weet uit
ervaring hoe belangrijk internet kan zijn voor een fysiek gehandicapte, om
contact te kunnen houden met de buitenwereld. Dat is precies het
tegenovergestelde van wat men vaak beweert: dat het bezoeken van internet zorgt
voor verwijdering van elkaar.’ Lasker beschrijft een nieuwe online sangha mogelijkheid:
‘Vorig jaar heb ik meegedaan aan The Big Sit, 90-day Zen Meditation
Challenge
,
georganiseerd door het Amerikaanse tijdschrift Tricycle Magazine. Je werd
gestimuleerd negentig dagen lang elke dag zazen(zitmeditatie, red.) te beoefenen.
Er was op internet een community opgezet. Daar kon je richtlijnen en
hulpmiddelen vinden, zoals hoe te zitten en hoe een altaartje op te zetten. Je
kon van gedachten wisselen met andere deelnemers. Dogen’s Genjokoan was als
tekst beschikbaar waarmee de deelnemers die negentig dagen zouden werken. Elke
week gaf Roshi Pat Enkyo O’Hara een teisho (zen-lezing, dv) over de
Genjokoan, dat als filmpje op de website vertoond werd. De community gaf me het
gevoel deel te zijn van een sangha, een gemeenschap. Ik wist dat ik niet
alleen zat. Er waren honderden mensen over de hele wereld die meededen aan The
Big Sit
en
tegelijk met mij oefenden.’

Tweeps
Ook Hubbeling vindt de sociale media op
internet niet onpersoonlijk. ‘Ik denk dat je iedere week wel twee of drie
twitterbijeenkomsten kunt bijwonen als je dat zou willen. Maar ook via de
andere netwerken als LinkedIn en Facebook organiseren deelnemers
bijeenkomsten.’ Hubbeling organiseert zelf koffiebijeenkomsten bij haar thuis
voor mensen uit verschillende netwerken en Twangha (twitter-sangha)
bijeenkomsten. Dit zijn bijeenkomsten voor tweeps (twitteraars) die affiniteit
hebben met het boeddhisme en af en toe samen willen komen om te mediteren en
ervaringen te delen.

‘Je beoordeelt iemand op de
inhoud van zijn tweets, de twitterberichten, en niet op uiterlijk,
geaardheid
en alle zaken waarop wij mensen in real life zo snel beoordelen’
De kracht van Twitter is volgens haar
dat je accounts veel onbevangener benadert dan je in real life (IRL) zou doen.
‘Je beoordeelt iemand op de inhoud van zijn tweets, de twitterberichten, en
niet op uiterlijk, geaardheid en alle zaken waarop wij mensen IRL zo snel
beoordelen. Ik heb contact met mensen die ik IRL waarschijnlijk nooit ontmoet
zou hebben, al is het alleen al door de geografische afstand.’

Ze vervolgt: ‘Ik denk dat we in de
toekomst niet meer onder de sociale media uit kunnen. Mijn generatie staat er
nog heel sceptisch tegenover, maar nieuwe generaties weten niet anders meer. Ik
raad iedereen aan: verdiep je erin en maak er gebruik van op de manier die bij
jou past. Oordeel niet zonder het eerst onderzocht te hebben.’

Petra Hubbeling is eigenaar van Boeddhisness
is
zen-student van Nico Tydeman Sensei en vicevoorzitter van de Boeddhistische
Unie Nederland (BUN). Op twitter is ze te vinden als @petrah en @boeddhisness
en haar site www.boeddhisness.nl
Guan Her Ng
is lid van de Fo Guan
Shan
sangha
en voorzitter van Buddha’s Light International Association (BLIA) Young
Adult Division Holland
. Hij is schrijver en redactielid van BodhiTV.nl.
Marloes Lasker
is leerlinge
van en (aankomend) monnik bij Nico Tydeman Sensei. Ze houdt een weblog bij op http://www.TussenpoZen.com en is
schrijfster van het boek Zho, een jaar uit het leven van een doofblinde
vrouw
.

Vergeet niet dat ook Bodhitv op het digitale netwerk van Facebook te volgen is…