bodhi_vukeleku_02_versiea-23-1

Vukelekuu! Word wakker met de VU! Corine de Jong

Het is weer VU week op Bodhitv! Studenten van het vak 'boeddhisme in Nederland' gaan op bezoek bij een sangha en brengen daar verslag van uit. Vandaag het verslag van: Corine de Jong

Het is weer VU week op Bodhitv. Dat betekent dat studenten van het vak ‘boeddhisme in Nederland’ hun eindessay als ingekorte versie op Bodhitv plaatsen. Het vak Boeddhisme in Nederland is onderdeel van de opleiding Religie en Levensbeschouwing, afstudeerrichting Boeddhisme. 

Bodhisattva’s op de Zeedijk

Bij de poort van de He Hua tempel klinkt harde rockmuziek en er hangt een geur van weed en gebraden speenvarkens, afkomstig van  restaurant Nam Kee aan de overkant.Juist op deze plek wil de He Hua (lotusbloem) Tempel een ‘lotus in een chaotische vijver’ zijn.

Door: Corine de Jong

Al pratend over de dharma ontwijken Guan Her Ng en ik toeterende brommers, fietsers en toeristen, op weg naar een jongerenbijeenkomst in de He Hua tempel. De Zeedijk in Amsterdam is een plek die Ksitigarbha graag zou bezoeken.  Ksitigarbha is een van de vier bodhisattva’s uit het Chan Boeddhisme, zoals dat in He Hua tempel onderwezen wordt. Het is de bodhisattva die naar de hel afdaalt om daar mensen uit het lijden te verlossen. De stadse chaos op de wallen is dan wel niet de hel,  maar een oase van rust is het niet bepaald. Juist op deze plek wil de He Hua (lotusbloem) Tempel een ‘lotus in een chaotische vijver’ zijn. Want: de lotus heeft ook de modder nodig om tot bloei te komen, aldus een van de voormaile nonnen, in de BOS documentaire Zuiver Land.

Humanistisch boeddhisme
Sinds 2000 is de tempel aan de Zeedijk gevestigd. De He Hua Tempel behoort tot de wereldwijd verspreide Fo Guang Shan tempels, ook wel bekend als de International Buddhist Progress Society. De oprichter is meester Hsing Yun, die in 1949 de burgeroorlog in China ontvluchtte en vanuit Taiwan het Ch’an Boeddhisme nieuw leven inblies. De IBPS draagt een humanistisch boeddhisme uit. Het humanistisch boeddhisme gaat uit van het besef dat alle mensen met elkaar verbonden zijn. Die eenheid is belangrijker dan deonderlinge  verschillen. Dit besef vormt de basis voor vrijgevigheid en het streven om je medemens te helpen vrij te zijn van lijden. Ook het beeld van de bodhisattva staat hierin centraal: het bereiken van verlichting ten behoeve van alle levende wezens.

De tempel wordt gerund door twee nonnen uit het hoofdklooster in Taiwan en verder door vele vrijwilligers. Guan Her Ng, die mij rondleidt in de tempel, is een van hen. Hij werkt wel 15 tot 20 uur per week voor de tempel. Dat alles naast een gewone baan. Guan staat werkend in de wereld, maar wil ook de boeddhistische oefenpraktijk serieus aanpakken. Dat sluit goed aan bij het zogenaamde  urbanbuddhism. Niet voor niets staat de tempel in een stadse omgeving, middenin de wereld dus.

Guan verzorgt rondleidingen, geeft les aan jongeren over boeddhisme  en doet veel van de PR. Mediteren schiet er  regelmatig bij in, maar dat vindt hij geen probleem: “Mijn beoefening heeft een andere vorm gekregen”, legt hij uit. “Het gaat erom de houding van de Boeddha te praktiseren, om als een actieve bodhisattva in de wereld te staan.”

Vrijgevigheid
De He Hua tempel is voor Guan een plek om het humanistisch boeddhisme in de praktijk te brengen en een bijdrage te leveren aan de maatschappij vanuit de dharma. Het humanistisch boeddhisme gaat uit van vier doelstellingen: het geven van vreugde, vertrouwen, hoop en comfort.  Vice versa ontvangt de tempel vele giften van de Chinese gemeenschap, voor wie de tempel een belangrijke functie heeft. Het ligt voor de hand de vrijgevigheid van de gemeenschap te verklaren vanuit die humanistisch boeddhistische leer. Toch ligt dat genuanceerder. De betrokkenheid bij de tempel en het leveren van een bijdrage komt waarschijnlijk vanuit devotie en vanuit de totale vanzelfsprekendheid van vrijgevig zijn en willen bijdragen. Als er rijst nodig is, is er rijst, als er hulp nodig is, dan helpt men, als iemand taart brengt, wordt er met alle vrijwilligers taart gegeten. Dit is sterk cultureel bepaald. In China is een gemeenschap als een spinnenweb van connecties. Daarin bouw je met de tijd vertrouwen op en als je op een gegeven moment zegt dat je iets nodig hebt, dan komt het er. Vrijgevigheid zit sterk ingebed in de cultuur en is in die zin niet van boeddhisme te onderscheiden.

Tulpenboeddhisme
Naast verschillende boeddhisten uit de Chinese tradities komen er ook veel niet-Aziatische bezoekers naar de tempel. Zij komen vooral voor de meditatie, elke derde zondag van de maand. Wekelijks is er op zondag een dienst in het Mandarijn. Na de dienst wordt er een dharma talk gehouden door de eerwaarde non en soms wordt er gebruik gemaakt van Dharma talks van Meester Hsing Yun op dvd. Meester Hsing Yun hoopt dat er over 100 jaar een  Nederlands Boeddhisme van Fo Guang Shan is ontstaan. Hij verwoordt hiermee het beeld van het tulpenboeddhisme: de Aziatische boeddhistische traditie komt met migratie mee naar Nederland, schiet wortel en past zich aan de nieuwe context aan. 

Jongeren
Opvallend in de tempel is de vrijheid die de jongeren hebben om op creatieve manieren te werken aan dharmaoverdracht. Guan is niet geautoriseerd om les te geven, maar heeft het vertrouwen van de eerwaarde gekregen dit te doen. De jongeren die deze middag samenkomen, studeren aan de universiteit of werken en willen weten wat boeddhisme voor hen kan betekenen. Er is voor deze bijeenkomsten een vorm gekozen die aansluit bij hun opleidingsniveau en die ze probeert uit te dagen. Boeddhisme wordt gecombineerd met creatieve technieken, het aanleren van ‘soft skills’ als vergadertechnieken, houding en presentatie.

De He Hua tempel laat zich kortom kennen als een levende publieke ontmoetingsplek die midden in de wereld staat. Voor de Chinese gemeenschap, de niet-aziatische Nederlanders, dagjesmensen uit binnen- en buitenland en jongeren. Allen komen om eigen redenen: voor een keertje uit nieuwsgierigheid, af en toe voor het offeren van wierook, maandelijks bij de meditatie/studiegroep, of wekelijks bij de dienst of dagelijks als vrijwilliger in de tempel. De diversiteit aan mensen, behoefte en intentie lijken hierin op een organische wijze bij elkaar te komen. Er is in de afgelopen jaren zeker een basis gelegd voor een Nederlands humanistisch boeddhisme. 

Dit essay is ingekort door de redactie van Bodhitv. Meer informatie over de He Hua Tempel en?
Lees hier het volledige essay