Je hoopt dat je werkgever en jijzelf kunnen voorkomen dat je overbelast raakt, maar als dat dan toch gebeurt, wil je een goeie coach om er weer bovenop te komen. Ook ik kiepte een keer serieus over de rand. Gelukkig kreeg ik een coach uit duizenden. Zij hielp me er bovenop en wist mij al doende stiekem aan de mindfulness te krijgen.
Ineengedoken en gespannen zat ik op een stoel in een ruimte ergens bij Amsterdam RAI. Ik zat hier omdat mijn brein niet meer deed wat ik wilde. Slapen lukte niet meer, mijn geheugen was een zeef en om de haverklap was ik emotioneel. Classic veel-te-ver-gegaan. Ik werkte in de milieujournalistiek en de ellende begon me uit te hollen. De afgelopen paar maanden waren bovendien absurd druk geweest, de periode ervoor eigenlijk ook, en, tja, die daarvoor eigenlijk ook… Tot het niet meer ging.
Ik had nu twee weken op de bank Netflix gekeken en ik kon nog net zo weinig als daarvoor.
Ze hoorde me aan en vroeg vervolgens: “Wat heb je de afgelopen twee weken gedaan?” Ik mompelde verslagen wat over ‘proberen te ontspannen’. En vertelde dat verschillende mensen me als advies hadden gegeven dingen te doen ‘die ik leuk vond’. Maar als ik eerlijk was, wist ik niet meer precies wat dat was. En hoe dan ook hielp het niet. Ik had nu twee weken op de bank Netflix gekeken en ik kon nog net zo weinig als daarvoor.
Godzijdank was mijn coach uit stevig hout gesneden. Ze schudde resoluut haar hoofd. “Ontspannen is niet hetzelfde als leuke dingen doen. Je systeem moet eerst tot rust komen. Dat is niet per se ‘leuk’. Ik ga je vragen om de komende twee weken niks te doen, maar dan ook echt niks.”
Dus de twee weken daarna lag ik wederom op de bank. Maar nu was mijn taak mijn laptop te laten liggen, niet te proberen een boek te lezen en mijn telefoon te negeren. Je zou zeggen dat ik dat met mijn jarenlange meditatie-ervaring wel kon, maar dat viel vies tegen. Want de concentratie die nodig is om een meditatie in stand te houden, die was natuurlijk helemaal weg.
Ik luisterde naar de vogels – en voor het eerst in weken begon ik me beter te voelen.
Hoe doe je niks? Mijn coach wist ook wel hoe moeilijk dat was. Dus na twee weken naar de vogels luisteren, kreeg ik daarnaast oefeningen mee. Ze wist van mijn weerstand tegen meditatie, dus daar zette ze geen druk op. Wel kreeg ik wat begeleide oefeningen voor ademhaling en lichaamsbewustzijn en een set om ‘bewegend te ontspannen’. Ergens in mijn achterhoofd voelde het allemaal heel bekend.
Onlangs vond ik het mp3-spelertje dat ik toen gebruikte, met de geleide oefeningen erop. Op een avond waarop ik niet kon slapen, besloot ik ze opnieuw te doen – ik gleed in de routine als in een comfortabele handschoen. Met een groot verschil: ik was niet ziek meer. Ik kon me weer concentreren.
Terwijl ik daar dankbaar lag te zijn dat de zure pijn en vermoeidheid die ik toen had, nu weg was, realiseerde ik me wat ik aan het doen was. Dit was mindfulness van de ademhaling, een bodyscan, yoga. Dat ze wist wat ze deed, daar was ik destijds al van overtuigd. Maar dat ze me via de achterdeur weer naar een meditatiebeoefening had geloodst, had ik toen niet door. Ik moest lachen. Met concentratie komt inzicht. Die stiekeme mindfulness had goed gewerkt.
Omslagafbeelding: Niets doen is luisteren naar de vogels. Winterkoning door Zweer de Bruin, via Flickr.